Kamu kurum ve kuruluşlarının bazı kadro ve pozisyonlarına, “Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca ÖSYM tarafından yerleştirme yapılmaktadır.
Yukarıda sözü edilen Yönetmeliğin 2. maddesinde, kamu görevlerine ilk defa atama yapılacak kadrolar A Grubu Kadrolar ve B Grubu Kadrolar olmak üzere ikiye ayrılmıştır.
A Grubu Kadrolar: Başbakanlık, Bakanlıklar, bunların müsteşarlık, başkanlık ve bağımsız genel müdürlük düzeyindeki bağlı ve ilgili kuruluşları ile bağlı ortaklıklarındaki, özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen ve belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan mesleklere ilişkin kadro ve görevler ile il özel idareleri ve belediyelerin teftiş kurullarına atanacaklar içindir.
KPSS A Grubu kadrolar, kamu kurum ve kuruluşlarındaki müfettiş, uzman, denetmen ile kaymakam adaylığı kadrolarıdır. Bu kadrolar için girilen KPSS türüne de KPSS A denilmektedir. A Grubu kadrolar kariyer kadroları olarak da bilinir. Bu kariyer kadrolarını seçebilmek için kurumların alım yapacakları unvan için belirledikleri KPSS puanını aldıktan sonra kurumların kendi açmış olduğu sınavlara ve mülakatlara (yazılı ve sözlü) girmek gerekmektedir. Yine kurumlar tarafından yapılan yeterlilik sınavlarında başarı gösterilmesi üzerine asıl unvana atama yapılır.
KPSS-A Grubu sınavına girecek olan tüm adayların KPSS Genel Yetenek-Genel Kültür Sınavına girmeleri gerekir. Çünkü Kamu Personeli Seçme Sınavı, A Grubu kadrolara atanacaklar için, kurumların kendi mevzuatına göre düzenleyecekleri giriş sınavına kabul edilecek kişileri belirlemek amacıyla kullanılacak puanları sağlar.
KPSS A Sınavına Kimler Başvurabilir?
KPSS Alan Bilgisi sınavına önceden sadece İİBF (İktisat, İşletme, Kamu Yönetimi, Çeko), SBF, Hukuk, Mühendislik vb fakültelerden mezun olan kişiler girebilmekteyken artık neredeyse tüm fakülte mezunlarından memur alımı yapılmaktadır. Mühendislik fakülteleri gibi teknik programlardan mezun olanlarla matematik, fizik gibi fen edebiyat fakültesi mezunlarına yönelik müfettişlik, uzman yardımcılığı vb. kadrolara artık bu bölüm mezunlarından da alım yapılmaktadır. Fakat bu alımlar oldukça sınırlıdır.
KPSS Alan Bilgisi her yıl yapılarak ilgili kadrolara atama yapılır. Bu sınava lisans mezunları ve mezun olabilecek durumda olanlar (son sınıf öğrencileri) girebilir. Sadece adayın kamu kurum ve kuruluşlarına iş başvurusu yaptığı zaman mezun durumda olması gerekir.
2016 yılında yapılan değişiklikle puan geçerlilik süresi sadece 2016 yılı için 1 yıl olarak değiştirilmiş olup, 2017 ve sonrası KPSS–A puanlarının geçerlilik süresi 2 yıl olarak kabul edilmiştir.
A Grubu kadroları diğerlerinden ayıran en büyük fark en az 3 yıllık bir yeterlilik sürecinin olmasıdır. Bu süreçte memurun yetiştirilmesi ve mesleğin gerektirdiği niteliklerin kazandırılması hedeflenir. Buna göre, bir kariyer mesleği kazanan kişi önce yardımcı olarak atanır, kurumun farklı birimlerinde görev alarak kurumun işleyişini öğrenir. 3’üncü yılın sonunda sunmak üzere tez hazırlarlar ve 3 yılın sonunda kurum içinde yazılı ve sözlü sınav ya da yalnızca sözlü sınav yapılır. Yeterlilik süreci sonucunda başarılı olanların stajyer, aday, yardımcı gibi unvanları kaldırılır, Uzman Yardımcısı Uzman, Müfettiş Yardımcısı ise Müfettiş olarak görevine devam eder. Başka bir ifadeyle 3 yıl sonunda alanlarında Uzman unvanına sahip olma şansları vardır.
A tipi memurluk alımlarında genel olarak 35 yaş sınırı konulmakla birlikte bu durum her atama döneminde değişebilir ve alım şartlarının içerisine eklenir. Her memuriyet çeşidinin kendine özel şartları olduğundan yaş sınırı da her memuriyette değişecektir. Bu nedenle adayların, başvuracakları memuriyetler için ilanda belirtilen şartları kontrol etmeleri gerekmektedir.
Son değişiklikle birlikte KPSS’de Ekonometri Testi yer almayacaktır.
KPSS-A grubu sınavına girecek olan tüm adayların (YDS 121 puan türünden 91’inin hesaplanmasında kullanıldığı için) Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı’na (YDS) girmeleri gerekiyordu. Ancak yapılan değişiklik ile KPSS puan türlerinin hesaplanmasında YDS şartı kaldırılmış olup adaylardan sınav için YDS puanı istenmemektedir.
KPSS lisans adaylarının her yerleştirmede çok sayıda kontenjan için yabancı dil puanı istenmekte olduğundan YDS’ye girmeleri kendileri açısından önemli bir avantaj oluşturacaktır.
Puan türlerinde yapılan değişiklik ile daha önce KPSS’de 124 puan türü varken 2017’de yapılan değişiklik ile KPSS’de 52 puan türü yer alırken, A Grubu bunların 48‘inden faydalanmaktadır.
Lisans düzeyinde yapılan KPSS’lerde alan testleri (İşletme, Muhasebe, Hukuk, Kamu Yönetimi, İktisat, Maliye, Uluslararası İlişkiler, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, İstatistik) Cumartesi ve Pazar günlerinde sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki veya üç test olarak uygulanacaktır.
KPSS Sınavda Uygulanacak Testler, Soru Sayısı ve Sınav Süresi
Sınavda Uygulanacak Testler | Soru Sayısı | Sınav Süresi |
Genel Yetenek (60) ve Genel Kültür (60) |
120 |
130 dakika |
Eğitim Bilimleri |
80 |
100 dakika |
İşletme |
40 |
50 dakika |
Muhasebe |
40 |
50 dakika |
İstatistik |
40 |
60 dakika |
Hukuk |
40 |
50 dakika |
Kamu Yönetimi |
40 |
50 dakika |
İktisat |
40 |
50 dakika |
Maliye |
40 |
50 dakika |
Uluslararası İlişkiler |
40 |
50 dakika |
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri |
40 |
50 dakika |
Her kurumun personel alımlarında istediği koşullar farklı olabileceği gibi, A Grubu kadrolara personel seçiminde istediği farklı puan türleri de vardır.
Bazı KPSS A Grubu Kadroları
A Grubu adayları ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu (BDDK) gibi bağımsız kurumlara da girebilmektedir.